Ο Χρυσός… και επιτέλους ας μπει στη θέση του

Από το αρχείο της εστίας! (Δεν υπάρχει σε διαδικτυακή μορφή και το πληκτρολόγησα. Κράτησα το ήφος αλλά δεν κατάφερα να βάλω τα πολυτονικά… καλή ανάγνωση)

Ο Αμερικανός δόκτωρ Φραγκ Τόουν απεδείχθει άνθρωπος μεγάλου θάρρους. Ετόλμησε να βάλη τον χρυσόν εις την θέσιν του. Διότι τι είνε, πράγματι, ο χρυσός; Το αχρηστότερον των μετάλλων. Λόγω της μαλακότητός του, όπως αναπτύσσει σοφώτατα ο κ. Τόουν, και της ελαχίστης αντοχής του δεν χρησιμεύει εις τίποτε άξιον λόγου. Τι χρήσιμον πράγμα μπορείτε να κατασκευάσετε με χρυσόν; Ούτε εργαλείον, ούτε μηχανήν, ούτε καν σκεύος οικιακής χρήσεως κανένα. Με τον άθλιον και περιφρονημένον τενεκέν μπορείτε να κατασκευάσετε ένα μπρίκι του καφέ. Με τον χρυσόν ούτε μπρίκι. Εάν λείψουν τα άλλα μέταλλα από τον κόσμο και απομείνη ο χρυσός, οι άνθρωποι θα περιέλθουν εις την κατάστασιν των απωτάτων προγόνων των της λίθινης εποχής. Θα κατασκευάζουν τα εργαλεία των από πέτρες. Και ο σημερινός πολιτισμός – ο πολιτισμός της μηχανής – θα εξαφανισθή από του προσώπου της γης.

Και όμως οι άνθρωποι εθεοποίησαν ένα περιττόν και άχρηστον μέταλλον, του οποίου ο μόνος προορισμός είνε να λάμπη. Και το ανεκήρυξαν βασιλέα των μετάλλων. Και δεν ευρέθη ένας νέος Αίσωπος να τεθή επι κεφαλής, όλων των άλλων μετάλλων, που προσφέρουν τόσας υπηρεσίας εις την ανθρωπότητα, δια μίαν επανάστσιν απολυτρωτική, και να τον εκθρονίση. Ότι δεν έκαμεν όμως, ως τώρα, η ποίησις – προφανώς εξ αλληλεγγύης προς τον χρυσόν με τον οποίον έχει κοινήν την λάμψιν των περιττών πραγμάτων –  το έκαμεν ο Αμερικανός δόκτωρ. Ζητεί από τον χρυσόν τους τίτλους της κυριαρχίας του. Ποιους τίτλους; Δεν έχει κανένα σοβαρόν τίτλον να παρουσιάση. Εκτός αν εννοή να παρουσιάση ως τίτλους του τας υπηρεσίας που προσέφερε και εξακολουθεί να προσφέρη προς την γυναικείαν ματαιότητα.

Εκτός αυτών, που του εδημιούργησαν, και την συμβατική του νομισματικήν αξίαν, από την οποίαν τόσα υποφέρομεν, η ιστορία του και η φιλολογία του είναι η ιστορία και η φιλολογία όλων των μηδαμηνοτήτων. Η μετριότης, κάθε μετριότης, υπήρξεν, ως γνωστόν, χρυσή. Aurea mediocritas. Όλα τα ανδράποδα επίσης, εξ ου και η παροιμιώδης φράσις «χρυσούν ανδράποδον». Όλαι αι χρυσόβιβλοι του κόσμου είνε γνωστόν τι περιέχουν. Όλα τα σάπια δόντια παραγεμίζονται με χρυσόν. Οι κάνθαροι το αηδέστερον των εντόμων, είνε χρυσοί. Ίδε και τους καθ’ ημάς «χρυσοκανθάρους». Αι αηδέστεραι ερωτικαί επιστολαί είνε γεμάται από χρυσόν. Δεν υπάρχει κατσίκα, που εις στιγμήν ερωτικής στραβομάρας να μη προσφωνηθή «χρυσό μου». Αν ερωτάτε και δια την περίφημον «χρυσήν βάσιν», είδατε που κατήντησε και αυτή. Ο προστυχότερος τενεκές δεν υπέστη ποτέ τους εξευτελισμούς της.

Και να σκέπτεται κανείς, ότι ο σίδηρος, ο χάλυψ, ο χαλκός, ο μόλυβδος, ο βρούντζος, το αλουμίνιον, όλα τα μέταλλα με τα οποία κινείται  σήμερον η ζωή, με τα οποία επραγματοποίηθησαν όλαι αι πρόοδοι του πολιτισμού μας και χωρίς τα οποία δεν θα είχαμεν ούτε μηχανάς, ούτε σιδηροδρόμους, ούτε βαπόρια, ούτε αεροπλάνα, ούτε ηλεκτρισμόν, ούτε ατμόν, ούτε τηλέγραφον, ούτε τηλέφωνα, ούτε τίποτε, ονομάζονται αγενή μέταλλα και ονομάζεται ευγενές μέταλλον ο χρυσός, διότι έχει  την αστείαν ιδιότητα να λάμπη στα δαχτυλίδια και τα βραχιόλια και τα περιδέραια των κυριών, ως να μη μπορούσαμε να ζήσωμεν χωρίς την περιττήν λάμψιν.

Επι τέλους ευρέθη ένας θαρραλέος άνθρωπος και τον έβαλεν εις την θέσιν του. Ήτο καιρός.

Παύλος Νιρβάνας

Από το αρχείο της «Εστίας»

11 Νοεμβρίου 1931

5 σκέψεις σχετικά με το “Ο Χρυσός… και επιτέλους ας μπει στη θέση του

  1. Ε καιρός ήτανε νομίζω.
    Κατάλαβα τώρα πολλά, γιατί έχουμε φτάσει εδώ, γιατί έχουμε αστέρες που τελικά εκτος από το να λάμπουν δεν προσφέρουν τίποτα στη κοινωνία, γιατί η κοινωνία πάει από το κακό στο χειρότερο….

    Εμ πως να μην πάει αφού κάνεις δεν θέλει να πάρει τη χρησιμότητα των άλλων αγενών μετάλλων και να λειτουργήσει ως κάτι χρηστικό ως κάτι εξυψωτικό… όλοι θέλουμε μόνο να λάμψουμε…

    Χαχα και τώρα θυμήθηκα ότι ο χρυσός κάθε μέρα με την κρίση όλο και «ανεβαίνει». Ίσως να είναι αντιστρόφως ανάλογα αυτά όσο ανεβαίνει ο χρυσός να πέφτει η κοινωνία μας και το αντίστροφο…

    Μου αρέσει!

  2. Και εγώ θα το παρομοίαζα περίπου σαν εσένα νοσταλγέ. Λέγοντας ότι ο χρυσός είναι η υψηλή κοινωνία, η διεφθαρμένη κοινωνία όπως λέμε, και τα αγνά μέταλλα (ο αδικημένος φτωχός σιγά σιγά λαός) τα οποία αν δεν τα είχαμε θα έλειπαν όπως προ ανάφερες πολλά από την σήμερα εποχή, θα το έβλεπα όμως και με άλλη εκδοχή μήπως δίνουμε εμείς οι ίδιοι πολύ μεγάλη αξία σε αυτό?
    Μήπως τα αγνά μέταλλα πάνε να συναγωνιστούν τον χρυσό για να νιώθουν και αυτά λαμπερά?
    Μήπως δεν καταλαβαίνουν την αξία τους και θαμπώνονται από την λάμψη του και ξεχνάνε το τη προσφέρουν από μόνα τους?
    Πάντα παλεύουμε να γίνουμε και εμείς λίγο από το χρυσό λέγοντας ψέματα η ακόμα και με άπατες να γίνουμε αυτό το σκάρτο μέταλλο το οποίο μόνο λαμπη είναι αλλά απολύτως άχρηστο!
    Αν το αλλάζαμε και δεν το προσπαθούσαμε μήπως θα μίκραινε η ομάδα του χρυσού με αποτέλεσμα να μην είχε πλέον νόημα να το μαζεύεις ή να το αναζητείς?
    Με τον τρόπο μας να δείχναμε την αξία του καθενός μετάλλου ξεχωριστά να το καταλάβουμε όλοι και με σκοπό να το μην το χρειαζόμαστε πλέον (να εξαλειφτεί)!

    Μου αρέσει!

  3. οκ συμφωνώ… αν και ξέρεις αν αποκαθηλώσουμε στις καρδιές μας τον χρυσό ίσως να καταφέρουμε να λάμψουμε. Είμαστε ετερόφωτοι ή αυτόφωτοι;

    Μου αρέσει!

  4. Κορυφαίο το κείμενο, νοσταλγέ! Σ’ευχαριστούμε πολύ!
    Το σχόλιό σου, BestQuest, μ’ αρεσε πολύ ώς προς την οπτική που το έθεσες!
    Και το δικό σου σχόλιο, νοσταλγέ, μ’ έστειλε τελείως! 😛

    Μου αρέσει!

Σχολιασε και εσυ...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s