Μη μου καταλογίσεις ότι έχω το ψώνιο να γίνω ήρωας. Μπορεί και να τό ’χω, αλλά μιλάμε για το ίδιο πράγμα; Υπάρχουν ακόμη ήρωες; Πού είναι τέλος πάντων να μας λυτρώσουν από τις μαζεμένες συμφορές;

Παίρνω αφορμή από ένα σχόλιο του εξωγήινου νοσταλγού για να μοιραστώ μαζί σου τις σκέψεις και αγωνίες μου.

Αν ρωτήσεις οποιονδήποτε «ποιους ήρωες γνωρίζεις», θα σου πει καμιά δεκαριά ονόματα: Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης, Μιαούλης, Μπουμπουλίνα, Μέγας Αλέξανδρος, Μιλτιάδης, Λεωνίδας. Μπορεί να ακούσεις και τον Παλαιολόγο ή τον Παύλο Μελά, δεν αποκλείεται να πέσει στο τραπέζι και ο Γκάλης!

Αυτό είναι όλο κι όλο δηλαδή; Αυτή είναι η ένδοξη πατρίδα μας, αυτό είναι το πάνθεον των ηρώων για τους οποίους από μικρό με έμαθαν να καυχώμαι; Να σε ρωτήσω όμως κάτι άλλο: «Θέλεις να γίνεις ήρωας; Και γιατί;»  Μα, καλά, σοβαρολογούμε; Ποιος δεν θά ’θελε να γίνει ήρωας; Ποιος δεν θά ’θελε να τον γράψει η ιστορία και να μιλούν γι αυτόν οι επόμενες γενιές; Λοιπόν, φοβάμαι πως δεν μιλάμε για το ίδιο πράγμα. Διότι δεν μπορώ να δεχθώ ότι ένας ήρωας έχει κάτι τέτοιο ως κίνητρό του. Δεν μπορώ να δεχθώ ότι θα πορευθεί κανείς στον θάνατο για να τον δοξάσουν όταν δεν θα ζει πια για να χαρεί την δόξα. Αν είναι έτσι, τότε πράγματι μιλάμε για ψώνιο. Αλλά στην καρδιά μου κάποιοι άλλοι κατέχουν τις θέσεις των ηρώων. Άλλο ήρωας, άλλο πρωταγωνιστής. Άλλο ήρωας, άλλο «ευεργέτης». Ο ζάμπλουτος που έζησε χλιδάτα και άσωτα, και μετά το φευγιό του αφήνει εντολή να χτιστεί ένα νοσοκομείο, μπορεί να ονομαστεί ευεργέτης, αλλά για ήρωας δεν μου κάνει. Ακόμη και τον πολιτικό εκείνο που έφερε την ανάπτυξη και την ευτυχία στην χώρα επιδιώκοντας όμως δι’ αυτής να δοξασθεί ο ίδιος, ήρωα δεν τον λέω.

Ήρωες είναι οι 300 του Λεωνίδα που διάλεξαν συνειδητά τον θάνατο σε μια «χαμένη» μάχη.
Ήρωες είναι και όσοι φυλάγουν τις δικές τους Θερμοπύλες, ενώ με σιγουριά γνωρίζουν πως και σε κείνους ο Εφιάλτης θα φανεί.
Ήρωας είναι ο ανώνυμος φαντάρος, ο «άγνωστος στρατιώτης», που έπεσε στην Πίνδο μαχόμενος για την ρημάδα την πατρίδα, και ενώ πριν ξεκινήσει ήξερε πως μάλλον δεν θα επιστρέψει.
Ηρωίδα είναι κι εκείνη η μάνα που αντί για τον τάφο του παιδιού της που δεν γύρισε ποτέ, ανάβει κάθε μέρα το καντηλάκι στον τάφο ενός άγνωστου Γερμανού που ήταν θαμμένος στο χωριό της.
Ήρωας είναι αυτός που με ένα του ναι στην πρόταση των Τούρκων θα τον έκαναν θεό, ενώ με το όχι του τον πέρασαν στην σούβλα ζωντανό.
Ήρωας είναι εκείνος ο Ρώσος πιλότος που προσφέρθηκε νηφάλια να πετάξει πάνω από το Τσερνομπίλ για να εκτοξεύσει μπετόν στον πυρηνικό αντιδραστήρα και να σταματήσει την έκλυση της ραδιενέργειας, και σε δυο μήνες πέθανε από καλπάζοντα καρκίνο.
Ήρωας είναι εκείνος που έσφαξε ο ίδιος γυναίκα και παιδιά του, γιατί του το ζήτησαν μπροστά στον κίνδυνο των Σαρακηνών.
Ήρωας είναι ο φυλακισμένος που ομολόγησε έγκλημα που δεν έπραξε, για να μείνει ο πραγματικός θύτης κοντά στα ανήλικα παιδιά του.
Ηρωίδες είναι οι Σουλιώτισσες, που τραγουδώντας πορεύθηκαν σε θάνατο παράλογο.
Ηρωίδα είναι και η πολύτεκνη μάνα που δεν «χάρηκε» ούτε ένα λεπτό της ζωής της.
Ήρωας είναι αυτός που υποδέχθηκε τον φονιά του αδελφού του, τον φίλεψε, τον παρηγόρησε! και τον έκρυψε από τις αρχές που τον καταζητούσαν.
Ήρωας είναι πράγματι ο Αλέξανδρος, μα γιατί; Για κείνο το λιγοστό νερό στην έρημο που έχυσε στην πυρωμένη άμμο, όταν βεβαιώθηκε πως δεν αρκεί για όλους.
Ηρωίδα είναι η Πηνελόπη, που 20 χρόνια ανέμενε «ανόητα» τον σύντροφό της να επιστρέψει.
Ηρωίδα είναι η Θωμαΐς, που προτίμησε γενναία να σφαγεί, παρά τον άντρα της να απατήσει.
Ήρωας είναι ο ναυτικός που αγκάλιασε σαν δικό του το παιδί που βρήκε στο στήθος της γυναίκας του σα γύρισε στο σπίτι.
Ηρωίδα είναι εκείνη η άσημη Εβραιοπούλα που δέχθηκε να γίνει μάνα και διακονήτρια του Λατρευτού της, μόνον επειδή της το ζήτησε.
Ηρωίδα είναι η Ρουθ, η νεαρή και άτεκνη χήρα, που μετά τον θάνατο του άνδρα της αφοσιώθηκε στην χήρα πεθερά της.
Ηρωίδες είναι οι δύο συννυφάδες, που έζησαν στό ίδιο σπίτι την ζωή τους όλη και δεν είπανε ποτέ πικρή κουβέντα η μια στην άλλη.
Ηρωίδα είναι η όμορφη φτωχή παραδουλεύτρα που τρώγει ευτυχισμένη τιμημένο ψωμί κι ελιές, ενώ ανοίγονταν μπροστά της άλλοι δρόμοι και καριέρες…
Ήρωας είναι ο απλός καλόγερος που θάβει ζωντανό τον εαυτό του στο μοναστήρι γι αυτό που πιστεύει, και χαίρεται όταν ακούσει από τους συγγενείς «πάει, χάθηκε το παιδί».
Ήρωας είναι ο Νικόδημος, που πέθανε απορρίπτοντας συνειδητά την πρόταση για μεταμόσχευση καρδιάς.
Ήρωας είναι ο κορυφαίος επιστήμονας με τις μεγάλες ανακαλύψεις, όταν ξοδεύει λίγο από τον χρόνο του χωρίς ρολόι να κοιτά, για να κάνει συντροφιά στην γριά γειτόνισσα.

***

Τελικά, ποιος είναι ο κοινός παρονομαστής όλων αυτών; Ή αλλιώς, τι σημαίνει ήρωας; Σημαίνει, κατ’ εμέ, να μη λογαριάζεις τον εαυτό σου. Να μη τον θεωρείς απολύτως τίποτα. Για μια ιδέα, ένα πιστεύω, ένα πρόσωπο, να είσαι έτοιμος να θυσιάσεις και την ζωή σου ακόμη, με την ίδια ευκολία που θα καθόσουν να πιεις καφέ με ένα φίλο. Κι αν η ευκαιρία αυτή δεν σου δοθεί, σίγουρα κάποιες στιγμές θα κληθείς να θυσιάσεις κάτι σπουδαίο για σένα, χρήματα ή υλικά αγαθά, έστω λίγο από τον «πολύτιμο» χρόνο σου, λίγη από την βόλεψή σου, την εκδίκησή σου και, το δυσκολότερο, την λογική σου και τον λογισμό σου. Δεκάδες οι ευκαιρίες καθημερινά για τούτο το τελευταίο που συνήθως πετάμε στα σκουπίδια…

Ειλικρινά, έτσι θα ήθελα είμαι ήρωας, φοβούμαι όμως ότι απέχω αρκετά ακόμη…